Burn-Out … werken we te hard?

waardenUitzending op TVL over Burn-Out :

http://www.tvl.be/programmas/dat-zeggen-de-mensen-dat-zeggen-de-mensen-we-werken-te-hard-en-te-veel-19481

Mooie, oprechte interviews trouwens. En toch weer dat stemmetje: raken we werkelijk de kern van de zaak wanneer we ons de vraag stellen: ‘werken we te hard?’ Ligt de oorzaak bij het werk, of het aantal uren dat we spenderen aan dat werk? Of is er meer aan de hand?

Als coach zie ik veel mensen passeren met Burn-Out, of flink op weg daarnaar toe. Ik zie bij hen, en ook bij de geïnterviewden trouwens onderliggende factoren een rol spelen:

-waarom werk ik op de manier zoals ik werk?

-komt mijn werk overeen met de diepere waarden die ik in mijn leven wil uitdragen?

-welke overload aan prikkels krijg ik op een dag te verwerken, buiten mijn werk?

-welke overload aan prikkels laat ik toe op mijn werk?

In een artikel over game gedrag bij kinderen gaf de docent aan dat gamen zo verslavend werkt omdat er gelukshormoon aangemaakt wordt tijdens het gamen. Een vergelijkbaar effect ervaren volwassenen bij iedere ‘bliep, pling, … ‘ afkomstig van computer, smartphone of tablet.

Elke bliep geeft een hormooninjectie: gelukshormoon dat ons een gevoel geeft: ik ben er, ik leef, ik ben verbonden met iets of iemand. Maar daarnaast ook stress hormoon dat wordt aangemaakt: er is iets wat ons oproept . En een stress prikkel vraagt om een antwoord, een respons, … een actie van het lichaam. Onze verre voorouders reageerden zeer accuraat op stressprikkels door een fight-flight reactie. In beide gevallen kwam het lichaam in beweging en werd dat stress hormoon afgebroken tijdens fysieke actie.

Ons lichaam produceert dagelijks stresshormoon, maar die accurate reactie blijft uit. Er is geen reële dreiging, dus geen nood om tot fysieke actie over te gaan. En dus geen of te weinig afbraak van stress hormoon. Resultaat hiervan: een chronische opstapeling van stresshormoon in ons lichaam.

Burn-Out preventie betekent voor mij dan ook:

-ruimte maken om te evalueren: welke richting wil ik uit?

– ruimte maken voor beweging: actief of juist in volle ontspanning.            Bewegen zodat opgestapelde stress hormonen weer afgevoerd worden

-Ruimte maken voor heroriëntatie: waar liggen mijn waarden?

-welke keuzes maak ik om prikkels te reduceren? Kijk ik 1 keer mijn mails na per dag, of doe ik dat zeven keer? Bekijk ik 1 maal mijn facebook pagina per dag of reageer ik op elk binnenkomend bericht?

-welke waarden beleef ik in mijn gezinsleven. Welke waarden geef ik mijn kinderen mee: the sky is de limit? Schatje, als je er zin in hebt mag je nog een zesde hobby kiezen hoor! We mogen onze kinderen toch niet belemmeren in hun ontwikkeling, nietwaar? Het beslissende criterium is dan: zolang je er niet bij neer valt doe je maar voort!

-waardeer jij stilte, rust, non-activity? Hoe ongemakkelijk wordt jij alleen al bij het lezen van deze woorden? Hoeveel waarde hecht jij aan activiteit en hoeveel aan passiviteit? Zou je voor beiden evenveel punten geven? Of wint activiteit het van de passiviteit. In feite gewoon twee neutrale, tegengestelde aspecten en toch…

Ik blijf daarom benadrukken. Burn-Out is een dringende oproep tot heroriëntatie, herdefiniëren van jezelf, je waarden en wat jij ten diepste verlangt in je leven. Daar is durf voor nodig. Daar is rust voor nodig, en mogelijk moet er daarom een tij minder of niet gewerkt worden. Maar bovenal is daar een begeleid proces nodig. Begeleiding die jou terg naar je zelf loodst. Een proces waarin je loskomt van al de ideeën die je over jezelf had, alle vooronderstellingen betreffende wat ‘hoort’ of ‘normaal is’. Ik sluit af met wijze moederwoorden:

‘Mom, what is normal?’

‘Oh, darling, that’s just a setting on the dryer!’